In een tijd waarin levensstijlen sneller veranderen dan ooit, groeit de behoefte aan flexibele woonvormen. Denk aan woningen die eenvoudig kunnen worden verplaatst, uitgebreid, verkleind of heringericht – en die zowel tijdelijk als permanent gebruikt kunnen worden. Van tiny houses en modulaire units tot kangoeroewoningen en mantelzorgwoningen: de vraag naar aanpasbare woonoplossingen stijgt explosief.
Waarom nu?
De klassieke woningtypologie – rijtjeshuis voor 30 jaar – past steeds minder bij de huidige samenleving. Jongeren wonen langer thuis, stellen stellen uit, mensen scheiden vaker en ouderen willen zelfstandig blijven wonen zonder grootschalige verhuizing. Tegelijkertijd maakt de woningnood het lastig om passende huisvesting te vinden voor álle levensfasen.
Daarnaast zorgen maatschappelijke ontwikkelingen zoals:
- De toename van eenpersoonshuishoudens
- De vergrijzing van de bevolking
- De opkomst van remote werken
…ervoor dat wonen minder statisch en meer modulair moet worden ingericht.
Welke vormen van flexibel wonen zijn in opmars?
- Tiny houses: zelfstandig en verplaatsbaar, vaak biobased gebouwd
- Mantelzorgwoningen: tijdelijk in de tuin geplaatst, vergunningsvrij in veel gevallen
- Flexwoningen: gestandaardiseerd en snel te plaatsen (voor starters, statushouders, arbeidsmigranten)
- Huur-koop en co-living constructies: flexibiliteit in eigendom en bewoning
- Dubbelbestemming grondgebruik: wonen combineren met werken of zorg
Volgens de Woonbond en ABF Research moeten gemeenten en ontwikkelaars de komende jaren veel meer ruimte bieden aan flexibele woonvormen om dynamiek in de markt terug te brengen.
Wat belemmert opschaling?
Ondanks het enthousiasme bij burgers en het potentieel van de concepten, lopen veel projecten vast op:
- Rigide bestemmingsplannen
- Trage vergunningsprocedures
- Gebrek aan standaardisatie in regelgeving
- Onzekerheid over permanente plaatsing
Overheden zullen moeten loslaten, samenwerken en vernieuwen. Flexibel wonen vraagt namelijk ook om flexibel beleid.